U bevindt zich hier: Home

Drugs algemeen

Hieronder vind u meer informatie over Drugs algemeen. Klik op een onderwerp voor meer informatie.

  • Drugs algemeen
    Wat zijn drugs?

    Drugs zijn middelen die de hersenen beinvloeden waardoor er geestelijke en lichamelijke effecten optreden. We noemen dit ook wel de psychoactieve werking.

    Drugs kunnen op verschillende manieren ingedeeld worden. De meest gebruikte indeling is de indeling naar de werking van de drugs op de hersenen. De effecten kunnen stimulerend zijn, verdovend of bewustzijnsveranderend. Sommige middelen, zoals hasj en wiet, hebben meerdere effecten.

    • Stimulerend
      Bij deze middelen krijgt de gebruiker het gevoel meer energie te hebben en alerter te zijn. Voorbeelden: cocaïne en amfetamine maar ook tabak en koffie.

    • Verdovend
      Hierbij komt de gebruiker in een slaperige roes. Verdovende middelen hebben een kalmerende en ontspannende werking. Voorbeelden: heroïne en andere opiaten, maar ook alcohol en slaapmiddelen.

    • Bewustzijnsveranderend
      De gebruiker van deze middelen gaat de wereld (heel) anders zien en beleven doordat deze middelen het bewustzijn tijdelijk veranderen. Voorbeelden: LSD, hasj en wiet, paddo’s en andere tripmiddelen.

    Het onderscheid naar werking is niet altijd scherp te maken. Sommige middelen hebben een gemengd effect. XTC is bijvoorbeeld oppeppend, maar verandert ook de waarneming en hasj en wiet kunnen - afhankelijk van de dosis en de situatie - behalve bewustzijnsveranderend ook versuffend werken.

  • Drugsbeleid

    Het Nederlandse Drugsbeleid is sinds haar ontwikkeling (jaren zeventig van de vorige eeuw) gericht op beheersen en terugdringen van drugsgerelateerde problemen. Trefwoorden daarbij zijn: pragmatisch, humaan, realistisch en gestoeld op wetenschappelijk onderbouwde feiten.

    Het drugsbeleid is in overeenstemming met internationale verplichtingen en verdragen. Legalisering van drugs is niet gewenst. Aan de andere kant wordt het nastreven van een volledig drugsvrije samenleving niet als realistisch, haalbaar doel gezien.

    De vier pijlers van het drugsbeleid op het terrein van de volksgezondheid zijn: voorlichting, preventie, behandeling en 'harm reduction'. Een drugsverslaafde wordt niet gezien of behandeld als crimineel, maar als een patiënt die zorg en behandeling nodig heeft.

    Kernboodschappen
    • Bezit, handel en productie van drugs zijn illegaal in Nederland;
    • Drugsgebruik is niet strafbaar;
    • De Nederlandse wet maakt onderscheid tussen soft- en harddrugs vanwege de verschillen in gezondheidsrisico's;
    • Coffeeshops worden gedoogd vanuit het oogpunt van gezondheidsbescherming;
    • Voorlichting en preventie is een essentieel deel van het volksgezondheidsbeleid in Nederland en richt zich voornamelijk op jongeren. 
    Evaluatie van het Nederlands Drugsbeleid

    In het rapport 'de Evaluatie van het Nederlands drugsbeleid' van het Trimbos-instituut en het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatie Centrum (WODC) wordt het Nederlandse drugsbeleid van de afgelopen 35 jaar onder de loep genomen. Bestel rapport via de winkel. Of download PDF (Rapport: 395 pagina's, 6219 kb).

    Feiten en cijfers

    De belangrijkste feiten, cijfers en trends over drugs kunt u terugvinden in de Nationale Drug Monitor of in de Kerncijfers drugsgebruik 2014.

    Meer informatie

    Meer over het Nederlandse drugsbeleid is te lezen op de website van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het dossier drugs. Op de website van het Ministerie van Justitie staat meer informatie over de strafbaarheid van drugsbezit en handel, het beleid rond coffeeshops en de aanpak van drugssmokkel.

  • Opiumwet en straffen
    Opiumwet

    Drugs worden vaak ingedeeld naar de werking die ze hebben. Drugs kunnen ook ingedeeld worden naar status: legale (wettelijk toegestane) en illegale (verboden) middelen. Alcohol, koffie en tabak zijn legaal en bijvoorbeeld XTC en cocaïne zijn illegaal.

    De illegale middelen worden beschreven in de Opiumwet. Op lijst I van de Opiumwet staan middelen die een onaanvaardbaar risico met zich meebrengen voor de volksgezondheid. Dat zijn bijvoorbeeld heroïne, cocaïne, amfetamine, GHB, LSD en XTC. Op lijst II staan hasj & wiet, maar ook slaap- en kalmeringsmiddelen zoals Valium en Seresta. De risico's van gebruik van deze middelen zijn volgens de overheid minder groot dan bij de middelen op lijst I.

    Wijzigingen Opiumwet
    De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft in 2011 verschillende wijzigingen in de Opiumwet aangekondigd. GHB moet van de Minister van lijst II naar lijst I verplaatst worden en worden daarmee gezien als harddrug. Ook heeft de Minister begin 2013 de plant khat (Catha Edulis) op lijst II van de Opiumwet geplaatst. De werkzame stoffen in khat, cathinon en cathine, vielen wel al onder de Opiumwet.

    Wilt u meer weten over de Opiumwet? U kunt dan terecht op de website www.wetten.overheid.nl.

    Strafbaar?

    In Nederland is het gebruik van drugs niet strafbaar. Productie, handel en bezit van drugs is dat wel. Het vervolgingsbeleid richt zich vooral op de productie van en handel in drugs. Aan opsporing van bezit van kleine hoeveelheden drugs voor eigen gebruik is een veel lagere prioriteit toegekend. De politie mag altijd controleren op drugs in kader van de opsporing van dealers.

    Lees meer over boetes bij overtredingen op de website van het Openbaar Ministerie.

  • Preventie
    Informatie en advies 
    • Drugs Infolijn (0900-1995): zowel professionals als algemeen publiek kunnen hier informatie en advies vragen. Dit kan zowel via telefoon, mail als chat. 
    • Drugscampagne: het Trimbos-instituut voert al jarenlang drugsvoorlichtingscampagnes gericht op jongeren uit.
    Interventies
    • De Gezonde School en Genotmiddelen: is een schoolpreventieprogramma over alcohol, roken en drugs. Het onderwijsprogramma richt zich op het basis- en voortgezet onderwijs en heeft tot doel leerlingen zoveel mogelijk bij te brengen over genotmiddelen en de risico's ervan.
    • Uitgaan, Alcohol en Drugs: heeft tot doel het creëren van een gezonde en veilige uitgaansomgeving, om daarmee gezondheids- en veiligheidsproblemen door gebruik van alcohol en drugs in het uitgaanscircuit te voorkomen.
    • Open en Alert: richt zich op alcohol- en drugspreventie in risicosettings en (problematisch) gebruik van alcohol en drugs door jongeren in deze settings voorkomen of hen zo goed mogelijk te begeleiden. Er zijn projecten voor de residentiële jeugdhulpverlening, het jongerenwerk en justitiële jeugdinrichtingen.
    • Preventie in de coffeeshop: voor bezoekers van coffeeshops is een landelijke folder met gebruiksadviezen gemaakt; voor coffeeshopmedewerkers is een cursus ontwikkeld.
    • Infectieziekten: activiteiten en interventies om infectieziekten en soa, zoals HIV en hepatitis B en C, onder druggebruikers te voorkomen.
    • Licht verstandelijk gehandicapten: alcohol- en drugspreventie gericht op jongeren met een licht verstandelijke handicap. Trimbos-instituut heeft de aard en omvang van hun alcohol- en drugsgebruik geïnventariseerd.
    • Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS): is een monitor van uitgaansdrugs. DIMS onderzoekt en registreert de samenstelling en schadelijkheid van uitgaansdrugs. Gebruikers kunnen hun drugs laten onderzoeken bij één van de testservice adressen. Doel is signalen en gezondheidsproblemen door gebruik van uitgaansdrugs voorkomen en beperken.
    • Sinds 1 januari 2012 is het takenpakket van het DIMS uitgebreid met het Meldpunt Nieuwe Drugs (MND). Hiermee geeft het DIMS gehoor aan het verzoek van het huidige kabinet. Het MND gaat het veelvuldig op de drugsmarkt verschijnen van nieuwe psychoactieve middelen zoals mefedron, 4-MEC of MDPV, monitoren. Wie gebruikt het en wat zijn de effecten en (gezondheids)risico's? Via een speciale site (zie hieronder) kunnen gebruikers anoniem nieuwe middelen melden, en eventuele ervaringen met het middel beschrijven.
    Producten
  • Meer informatie
    • Drugs Infolijn
      Heeft u nog meer vragen over drugs en drugsgebruik, bel dan de Drugs Infolijn, 0900-1995 (€ 0,10 min + kosten mobiele telefoon)). Voor een persoonlijk gesprek of een gericht antwoord op uw vraag kunt u bellen op werkdagen van 9 tot 5 uur. Ook kunt u uw vraag mailen naar vraagbaak@drugsinfo.nl. En op werkdagen tussen 13 en 17 uur kunt u via www.drugsinfo.nl eveneens chatten met een deskundige medewerker.
    • Regionale adressen
      Instellingen voor de verslavingszorg en de GGD kunnen hulp bieden bij verslavingsproblemen. Deze instellingen zijn te vinden in elke grote en middelgrote stad. Voor meer informatie over deze instellingen kunt u ook contact opnemen met de Drugs Infolijn. 

    Over drugs zijn ook verschillende folders beschikbaar.

    Algemeen Online hulp en informatie voor jongeren Internationaal Literatuur Tijdschriften  Statistische bronnen